warto wiedzieć

NOWELIZACJE AKTÓW PRAWNYCH
Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim (11.03.2016)
11 marca br. weszły w życie niektóre przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (zmieniające m.in. ustawę o kredycie konsumenckim), które wprowadziły nowe rozwiązania wzmacniające ochronę osób fizycznych w obszarze kredytów konsumenckich udzielanych przez banki, SKOK-i i instytucje pożyczkowe.

Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany:

  • 1. Ustawa uporządkowała problem opłat pobieranych przed udzieleniem kredytu. Obecne przepisy jednoznacznie określają, że kredytodawca ma obowiązek zwrócić klientowi wszelkie opłaty i koszty uiszczone przez niego przed podpisaniem umowy, jeśli nie doszło do jej zawarcia.

  • 2. Ustawa wprowadziła nowe limity kosztów kredytów, którym mogą być obciążani konsumenci. Obok obowiązującego od 20 lutego 2006 r. limitu maksymalnego oprocentowania wynikającego z czynności prawnej (art. 359 § 21), który od 1 stycznia 2016 r. jest obliczany jako dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP (obecnie 1,5%) oraz 3,5% czyli aktualnie wynosi 10% znowelizowana ustawa wprowadza m.in.:

    1) maksymalny pułap kosztów pozaodsetkowych – ogranicza on wszystkie koszty (z wyłączeniem odsetek), które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, czyli obejmuje m.in. prowizje, wszelkie opłaty oraz koszty usług dodatkowych wynikające np. z obsługi domowej pożyczki czy jej ubezpieczenia. Koszty pozaodsetkowe kredytu nie będą mogły przekroczyć sumy dwóch składników: 25 proc. kredytu (część stała) oraz 30 proc. wartości kredytu w skali roku (część zmienna zależna od czasu trwania umowy). Warto także wspomnieć o ukróceniu przez nowe prawo procederu prolongowania kredytów konsumenckich i pobierania z tego tytułu dodatkowych opłat. Znowelizowane przepisy mówią, że udzielając kolejnego kredytu w okresie do 120 dni od daty udzielenia pierwszego, wszystkie pobierane w tym czasie opłaty muszą się zmieścić w limicie kosztów pozaodsetkowych naliczanych od kwoty pierwszego kredytu.

    Przykład
    Od kredytu (pożyczki) w wysokości 1 tys. zł. udzielonej na rok kredytodawca będzie mógł naliczyć maksymalnie 550 zł opłat (25 proc. plus 30 proc.), w przypadku półrocznej – 400 zł (25 proc. powiększona o 15 proc.), a udzielonej na miesiąc – 275 zł (25 proc. plus 2,5 proc.). Wysokość kosztów, którymi będzie mógł obciążać klienta kredytodawca zależą zatem od czasu kredytowania: im jest on krótszy tym mniejsze będą opłaty.

    2) maksymalną wysokość opłat z tytułu zaległości w spłacie w tym odsetek za opóźnienie. Dotychczas niektórzy pożyczkodawcy osiągali dodatkowe dochody z tytułu wezwań do zapłaty, windykacji, czy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego. Kiedy klient opóźnił się ze spłatą zadłużenia choćby o jeden dzień wysyłano ponaglenie – w formie smsa, listu, czy telefonicznie i naliczano niewspółmierną do faktycznie poniesionych kosztów opłatę za taki monit. Od 11 marca 2016 r. koszty te są ograniczone do wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie, określonej w art. 481 § 21 Kodeksu cywilnego. Limit ten oblicza się jako dwukrotność stopy referencyjnej NBP i 5,5%, a zatem dzisiaj wynosi 14% rocznie.

    Przykład
    Jeśli opóźniamy się w spłacie 100 zł, to opłaty z tego tytułu, w tym odsetki karne, nie będą mogły przekroczyć 14 zł rocznie, czyli 1,17 zł miesięcznie.
NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Jaka jest różnica między pożyczką a kredytem?
Jakie może być maksymalne oprocentowanie pożyczki/kredytu? Czy może ono wynieść nawet 1000%?
Czym jest „pożyczka/kredyt bez BIK”?
Jak sprawdzić wiarygodność firmy oferującej usługi finansowe?
Co wchodzi w całkowity koszt pożyczki?
Oferują mi „tanią” pożyczkę? Jak sprawdzić, czy rzeczywiście jest „tania”? O co zapytać zanim podpiszę umowę?
Jakie informacje i dokumenty powinieneś otrzymać przed podpisaniem umowy?
Chciałbym wziąć pożyczkę/kredyt przez Internet – na co zwrócić uwagę, by nie dać się oszukać?
Czy „pożyczka 0%” faktycznie nic nie kosztuje?
Czy po podpisaniu umowy o pożyczkę/kredyt mogę się jeszcze wycofać?
Gdzie mogę zasięgnąć porady na temat umowy, którą mam zamiar podpisać?
Co jeszcze może Ci się przydać?
TRUDNE POJĘCIA
Stopa referencyjna NBP to rentowność bonów pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski w trakcie podstawowych operacji otwartego rynku. Operacje te polegają na zakupie lub sprzedaży krótkoterminowych, z reguły 7-dniowych, bonów pieniężnych na rynku międzybankowym w celu przywrócenia równowagi płynnościowej w sektorze bankowym. Wysokość stopy referencyjnej wpływa na poziom stawek WIBOR, które z kolei stanowią podstawę oprocentowania długu. Aktualnie stopa referencyjna NBP wynosi 1,50%.

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) gromadzi i przetwarza informacje o historii kredytowej klientów banków, w tym o zaleganiu ze spłatą rat kredytu lub długotrwałych opóźnieniach w ich spłacie z ostatnich 5 lat.

Parabank jest to podmiot niebędący bankiem, który oferuje usługi i produkty finansowe podobne do bankowych, ale nie jest objęty nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF).

RRSO to oficjalne, wymagane przepisami, wyliczenie całkowitych kosztów pożyczki/kredytu (w tym także opłat i prowizji), dająca możliwość porównania kosztów pożyczek/kredytów oferowanych przez różne instytucje finansowe. RRSO wyrażona jest jako wartość procentowa wszystkich kosztów pożyczki/kredytu od całej kwoty pożyczki/kredytu w ujęciu rocznym.

Prowizja za udzielenie pożyczki/kredytu to podstawowa opłata pobierana przez instytucję, która takiej pożyczki/kredytu udziela. Prowizja wyrażona jest w procentach od wysokości kredytu/pożyczki i płacona jest przy podpisaniu umowy albo uruchomieniu pożyczki/kredytu.

Odstąpienie od umowy jest najważniejszym uprawnieniem konsumenta; przysługuje Ci ono w ciągu 14 dni od podpisania umowy. Możesz z niego skorzystać składając pisemnie pożyczkodawcy stosowne oświadczenie – jego wzór stanowi załącznik do Ustawy o prawach konsumenta, choć nie jest on obligatoryjny. Nie musisz także podawać powodów odstąpienia – to daje ci możliwość przemyślenia dokonanego zakupu lub porównania cen podobnych towarów bądź usług dostępnych na rynku.

Opłata przygotowawcza jest pobierana za wszelkiego rodzaju czynności administracyjne związane z udzieleniem pożyczki, a więc przygotowanie odpowiednich dokumentów i samej gotówki. Tym różni się od prowizji, która jest po prostu opłatą za udzielenie pożyczki/kredytu i zależy od wysokości pobieranego świadczenia.

Obowiązkowe ubezpieczenie kredytu obejmuje najczęściej zdarzenia losowe, których wynikiem jest trwała niezdolność do pracy lub jej utrata, poważna choroba i leczenie szpitalne, a nawet śmierć ubezpieczonego. Nie jest ono wcale obowiązkowe (z punktu widzenia prawa), ale większość pożyczkodawców traktuje je jako zabezpieczenie pożyczonych pieniędzy lub po prostu jako dodatkowe źródło dochodu. Jeśli nie wykupisz takiego „obowiązkowego” ubezpieczenia, możesz w ogóle nie dostać pożyczki lub otrzymać ją na dużo gorszych warunkach.

Rzecznik konsumentów udziela bezpłatnych porad i informacji prawnych, broni interesów konsumentów, podejmuje w ich imieniu interwencje, udziela pomocy w kierowaniu spraw na drogę sądową oraz w ich prowadzeniu. Rzecznik konsumentów może wystąpić do przedsiębiorcy w przypadku podejrzeń o stosowanie niedozwolonych czy nieuczciwych praktyk rynkowych, a przedsiębiorca jest zobowiązany (pod groźbą kary grzywny) udzielić mu wyjaśnień i informacji oraz ustosunkować się do uwag i opinii rzecznika. Rzecznik jest zatrudniony w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta.